Drukke cruisehavens zijn aantrekkelijk voor een haven en de omliggende regio. Cruiseschepen brengen vaak duizenden passagiers mee die geld besteden aan excursies, horeca, winkels en vervoer. Daardoor concurreren havens met elkaar om cruiseschepen aan te trekken. Naast toeristische inkomsten spelen tegenwoordig ook duurzaamheid, bereikbaarheid en beschikbare kadecapaciteit een belangrijke rol.
Vlissingen
De haven van Vlissingen ontvangt regelmatig riviercruiseschepen en kleinere zeecruiseschepen. De ligging aan de Westerschelde maakt de haven goed bereikbaar voor de internationale scheepvaart. Hoewel er in het verleden plannen en ambities zijn uitgesproken om de cruiseactiviteiten verder uit te bouwen, beschikt Vlissingen momenteel niet over een volwaardige cruiseterminal zoals Amsterdam of Rotterdam. Wel blijft de haven cruiseschepen ontvangen en wordt gekeken naar mogelijkheden om de cruisebranche verder te ontwikkelen.
Eemshaven
De Eemshaven heeft jarenlang een belangrijke rol gespeeld bij de afbouw en proefvaarten van cruiseschepen van de Duitse scheepswerf Meyer Werft. Hierdoor waren regelmatig grote cruiseschepen in de haven te zien. Sinds 2025 worden nieuwe schepen echter niet langer in de Eemshaven afgebouwd, maar in het Duitse Emden. De Eemshaven blijft een veelzijdige zeehaven, maar er zijn momenteel geen concrete plannen voor de aanleg van een cruiseterminal gericht op toeristische passagiers.
Scheveningen
Den Haag en Scheveningen proberen zich de afgelopen jaren nadrukkelijker op de cruisemarkt te richten. De haven van Scheveningen is vooral geschikt voor kleinere en middelgrote cruiseschepen. Schepen tot circa 165 meter lengte kunnen rechtstreeks in de haven afmeren. Dankzij de ligging direct aan zee, het strand en de nabijheid van het centrum van Den Haag vormt Scheveningen een aantrekkelijke bestemming voor cruisepassagiers. Voor grotere schepen kan gebruik worden gemaakt van tenderboten waarmee passagiers vanaf een ankerplaats voor de kust naar de haven worden gebracht. De haven beschikt tegenwoordig over flexibele cruisefaciliteiten voor ontvangst en afhandeling van passagiers.
De grote cruisehavens
De cruiseterminals van Amsterdam, Rotterdam en IJmuiden staan al jaren bekend om hun expertise. Om deze reden is het voor de kleinere havens minder makkelijk om rederijen te overtuigen om bij hen aan te leggen.